Amaçsızca, gereksizce yiyecek, mal, para, zaman ve benzer harcamalar yapmak israftır. Allah, göklerde ve yerde yarattığı her şeyi bizlerin emrine vermiş, görünür ve görünmez nimetlerle rızıklandırmış. Yapmamız gereken bu nimetleri israf etmemek ve gereği gibi kullanmak.
Ancak birçok insan sınırsızca tüketir, israf ederek saçıp-savurur ve bununla övünür. İhtiyacı olana yardım etmeli kuşkusuz ancak gereksiz harcamada bulunmamalı.
İsraf denildiğinde genellikle para, yiyecek ya da malların israfı düşünülür. Oysa zamandan sağlığa kadar her nimetin savurganlıkla harcanması israftır.
Zaman insan için en büyük nimetlerden. Ancak birçok insan zamanını değerlendirmesi gerekirken ''öldürür''. Yararsız, boş işlerle zamanını israf eder; müsrifçe tüketir.
Bilgi sahibi olan her insan, diğer insanlara anlatmakla da sorumludur. Bunu yapmadığı takdirde bilgiyi israf etmiştir.
Bugün toplumda birçok anne baba çocuğuna birçok şeyi anlatmaz, "henüz küçük, ilerde nasılsa öğrenir" diye düşünür ve hoş olmayan davranışlarda bulunmasına ses çıkarmaz. Zaman ilerledikçe de çocuk çevresinden aldığı yüzlerce telkin nedeniyle gördüğü her şeye alışkanlık gözüyle bakar, yaratılışın delillerini göremez. Allah''ın muhteşem yaratmasına karşı duyarsız ve ilgisiz bir insan haline gelir.
Anne babanın bu sorumluluğu yerine getirmemeleri bir yönüyle çocuklarını israf etmeleridir.
Sağlık da insan için büyük bir nimet. İnsan, bedenine en iyi şekilde bakmakla sorumlu. Sağlıklı yaşamak için, sağlıklı beslenmeli. Bedenine gerektiği gibi bakmadığında, zararlı ve temiz olmayan yiyecekleri tükettiğinde kişi sağlığını israf eder.
Dünyada her insanın ihtiyacına yetecek kadar besin kaynağı vardır. Ancak gıda maddelerinin israf edilmesi nedeniyle milyonlarca insan açlık çekmektedir. Allah, verdiği nimetlerin en doğru ve en verimli şekilde kullanılmasını emrederken evlerden lokantalara ekmekler, yiyecekler, meyve ve sebzeler çöpe atılmaktadır. Bu çok büyük israftır ve nimete karşı nankörlüktür.
Enerji kaynakları konusunda da israftan kaçınılmalı. Örneğin boşa akan su, açık kalan ışık birer israftır. İsraftan kaçınarak tasarruf edilen para, insanlara yarar sağlayacak bir işte kullanılabilir.
Dünyadaki toplu israfa çözüm bulmak, akılcı önlemler almak güzel ahlak sahibi insanın önemli sorumluluklarındandır.
Nimetleri ne hoyratça kullanarak israf edelim ne de kısalım. Allah''ın lütfettiği nimetleri savurganlığa dönüştürmeyelim; kayba uğramamak için şükredelim nankörlük etmeyelim.
Fuat Türker
|
|